خاک خوب

اطلاع رسانی در حوزه علوم خاک و بیابان

1- مديريت مراتع
ايران كشوري پهناور با مساحتي بالغ بر 165 ميليون هكتار است كه بيش از 80درصد آن در مناطق خشك ، نيمه خشك و خشك نيمه مرطوب قرار گرفته است. منابع طبيعي تجديد شونده آن كه جزء با ارزشي از محيط هاي طبيعي كشور مي باشد توسط اجداد ما در طول ساليان متمادي به طور بهينه اي حفاظت و مورد بهره برداري قرار گرفته اند.
در طول ساليان دراز ايرانيان كهن استفاده معقولانه و صحيح از منابع شكننده و محدود واقع در اراضي خشك را فرا گرفته بودند و همچنين دريافته بودند مادامي كه ميان جمعيت ساكن بر روي كره زمين با منابع موجود تعادل برقرار باشد هيچ گونه خطر تخريبي كره زمين را تهديد نمي كند. در سالهاي اخير ، رشد بي رويه جمعيت كه پي آمد توسعه ناموزون است ،ضرورت نياز به منابع اوليه را افزايش داده، در نتيجه برخي از دانش هاي بومي و فن‌آوري‌هاي سنتي كارآيي خود را در مهار بيابانزايي از دست داده اند. روند روبه رشد تخريب زمين ناشي از مديريت نادرست منابع و بهره برداري مفرط از منابع اساسي توسط برخي جوامع از جمله مشهودترين اثرات توسعه ناموزون مي باشد. در حقيقت ، اثرات نامطلوب تخريب زمين و محيط زيست فرا منطقه اي بوده و بعنوان مهمترين مساله روز در جهان مطرح شده است. در نتيجه ، وجود چنين معضلاتي از يك سو و تحولات اساسي در زمينه مسائل زيست محيطي، ايدئولوژيكي و سياسي در دنياي كنوني به ويژه طي 2 دهه گذشته از سوي ديگر در چنان ابعادي به سرعت گسترش يافته كه توجه كليه جوامع جهاني به ويژه مردم و بخش‌هاي دولتي را به حفاظت و حمايت از اين منابع مهم و حياتي و با هدف دستيابي به توسعه پايدار معطوف نموده است.
استفاده بعنوان چراگاه بزرگترين شكل بهره برداري از سرزمين در حداقل 4/1 از سطح كره زمين، و بيش از 80% از سرزمين ايران مي باشد. رشد روز افزون جمعيت در جهان موجب افزايش بي رويه سطح تقاضا براي توليدات دامي و گياهي شده است. از اينرو غالباً يك گرايش عمومي در بين كشاورزان به افزايش شمار دام بدون در نظر گرفتن ظرفيت چراي مراتع تمايل دارند. در مراتع خشكتر، خطر بيابانزايي بواسطه چراي بيش از حد و زودهنگام بيشتر مشهود است. در مناطق مرطوبتر فشار ناشي از رشد جمعيت منجر به ايجاد رقابت بيشتر ميان دامداران و كشاورزان شده است. از اينرو مديريت بهينه مراتع كه مي بايست براساس انجام يك ارزيابي جامع از پتانسيل بالقوه و بالفعل شرايط كنوني در مراتع صورت پذيرد ، چالشي مهم براي دولت‌ها و كاربران زمين به شمار مي رود. بنابراين نسل حاضر نه تنها بايستي در جهت حفظ و حراست اين ميراث با ارزش از طريق تلفيق و بكارگيري فن‌آوري‌هاي نو و دانش سنتي تلاش نمايند ، بلكه لازم است در اين تلاش نيازها و منافع نسل آتي را نيز مد نظر داشته باشند.

نوشته شده توسط سید عطا رضایی در 14:9 |  لینک ثابت   •